Hải sản tươi luôn là ưu tiên hàng đầu của những người nội trợ thông thái khi muốn mang đến bữa ăn giàu dưỡng chất và đậm đà hương vị biển cho gia đình. Tuy nhiên, giữa vô vàn lựa chọn trên thị trường, làm thế nào để phân biệt được đâu là sản phẩm chất lượng thực sự vẫn là một thách thức. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ đến bạn 4 bí quyết quan trọng, từ cách nhận biết qua vẻ ngoài, phương pháp sơ chế đến mẹo bảo quản để món ăn của bạn luôn giữ được độ ngọt tự nhiên và an toàn tuyệt đối.
Cách nhận biết 4 loại hải sản tươi phổ biến
Bí quyết chọn tôm tươi ngon qua độ trong và độ săn chắc
Khi bạn tìm kiếm một vựa hải sản gần đây để chuẩn bị cho bữa tiệc gia đình, tôm thường là nguyên liệu đầu tiên được nghĩ đến. Để chọn được những chú tôm chất lượng, bạn hãy tập trung quan sát phần vỏ và khớp nối giữa đầu và thân. Một con tôm còn tươi nguyên sẽ có phần vỏ trong suốt, trơn bóng và đặc biệt là phần đầu dính chặt vào thân, không bị lỏng lẻo hay chuyển màu đen.
Ngoài ra, bạn có thể kiểm tra độ tươi bằng cách kéo thẳng con tôm ra và đưa ra ngoài ánh sáng. Nếu các khớp vỏ trên thân tôm khít nhau, không bị giãn rộng thì đó là minh chứng cho thấy tôm vừa được đánh bắt và bảo quản tốt. Ngược lại, những con tôm có thân hình uốn cong thành vòng tròn, chảy nhớt hoặc khi ấn vào thấy mềm nhũn thường là hàng đã để lâu ngày, không còn giữ được độ ngọt tự nhiên của hải sản tươi nữa.
Kiểm tra độ đàn hồi và màu sắc mắt cá để định vị độ tươi
Trong hoạt động buôn bán hải sản tươi sống, con mắt của cá chính là “thước đo” chính xác nhất về chất lượng. Một con cá tươi ngon đạt chuẩn phải có đôi mắt sáng trong, giác mạc không bị đục và hơi lồi ra bên ngoài. Bạn tuyệt đối không nên chọn những con cá có mắt lõm sâu, mờ đục hoặc xuất hiện các vệt máu bầm, vì đó là dấu hiệu của cá đã ươn hoặc nhiễm khuẩn.
Bên cạnh quan sát mắt, hãy dùng ngón tay ấn nhẹ vào phần thịt gần bụng cá để kiểm tra độ đàn hồi. Hải sản tươi sẽ có thớ thịt săn chắc, khi bạn thả tay ra vết lõm sẽ nhanh chóng đàn hồi trở lại trạng thái ban đầu. Đồng thời, hãy vạch nhẹ phần mang cá để kiểm tra, cá tươi sẽ có mang màu đỏ tươi hoặc hồng đậm, dính chặt vào hoa khế chứ không có màu đỏ thẫm hay thâm đen kèm theo mùi hôi khó chịu.
Thủ thuật chọn cua và ghẹ chắc thịt qua lớp yếm
Đối với các loài có vỏ cứng như cua hay ghẹ, việc quan sát bên ngoài đôi khi chưa đủ để đánh giá chất lượng thịt bên trong. Tại các điểm bán hải sản uy tín, người sành ăn thường lật ngửa con cua lên và dùng tay ấn mạnh vào phần yếm (vùng tam giác dưới bụng). Nếu bạn cảm thấy phần yếm cứng, không bị lún thì đó là cua chắc thịt, nhiều gạch và còn khỏe mạnh.
Ngược lại, nếu ấn vào thấy mềm và mọng nước thì khả năng cao cua bị ốp, ít thịt và ăn không ngon. Ngoài ra, bạn cũng nên quan sát phần gai trên mai cua và càng. Cua, ghẹ mới bắt sẽ có phần gai sắc nhọn, yếm bám chắc vào thân và các càng chuyển động linh hoạt. Tránh mua những con có càng rơi rụng hoặc mùi lạ, vì đây là những sản phẩm không đạt tiêu chuẩn hải sản tươi mà bạn đang tìm kiếm.
Nhận diện mực tươi qua độ lấp lánh của lớp da
Mực là loại hải sản rất dễ bị xuống cấp nếu không được bảo quản đúng cách ngay sau khi đánh bắt. Khi chọn mua mực tại chợ hay các cơ sở buôn hải sản tươi sống, hãy ưu tiên những con có lớp da bên ngoài còn nguyên vẹn, sáng bóng và có độ lấp lánh nhẹ. Đối với mực ống, lớp da phải có màu nâu sậm pha chút ánh kim, còn mực nang thì phải trắng đục như sữa.
Một đặc điểm quan trọng khác là độ săn chắc của xúc tu. Bạn hãy thử chạm vào phần râu mực, nếu thấy chúng cứng cáp, các giác hút còn dính chặt thì đó là mực cực kỳ tươi. Tránh xa những con mực có phần da bị trầy xước, thịt nhão, mắt đục và râu mềm rũ rượi, vì khi chế biến chúng sẽ bị bở và mất đi vị ngọt đặc trưng của biển cả.
Hướng dẫn sơ chế hải sản tươi đúng cách để không bị tanh
Loại bỏ tạp chất bằng nước muối loãng ngay khi mua hải sản tươi
Bước đầu tiên và quan trọng nhất sau khi bạn mang nguyên liệu từ vựa hải sản gần đây về nhà chính là làm sạch cơ bản. Các loại tôm, cá hay mực thường mang theo cát, bụi bẩn và một lượng nhớt tự nhiên có thể gây mùi nếu không được xử lý ngay. Phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất là sử dụng nước muối pha loãng. Độ mặn nhẹ của nước muối không chỉ giúp sát khuẩn bề mặt mà còn khiến các chất bẩn bám trong mang cá hoặc kẽ vỏ tôm dễ dàng bong ra.
Đối với các loại nghêu, sò, ốc, bạn nên ngâm chúng trong nước muối có cắt thêm vài lát ớt tươi. Vị cay nồng sẽ kích thích chúng nhả sạch bùn cát ngậm bên trong ra ngoài nhanh chóng. Quá trình này giúp hải sản tươi giữ được độ sạch sẽ tối đa trước khi bước vào các khâu chế biến nhiệt, đảm bảo món ăn không bị sạn và giữ trọn hương vị nguyên bản.
Sử dụng chanh hoặc giấm gạo để khử nhớt và trung hòa mùi hải sản tươi
Trong giới buôn bán hải sản tươi sống, chanh và giấm gạo được xem là những chất tẩy rửa tự nhiên thần kỳ. Tính axit nhẹ trong chanh hoặc giấm có khả năng trung hòa các gốc amin gây ra mùi tanh đặc trưng của hải sản, đặc biệt là các loại da trơn như lươn, cá trê hay mực. Bạn chỉ cần chà xát nhẹ nhàng nước cốt chanh lên bề mặt nguyên liệu khoảng vài phút rồi rửa sạch lại bằng nước lạnh.
Cách làm này không chỉ khử sạch mùi tanh khó chịu mà còn giúp thịt cá, tôm trở nên trắng trẻo và săn chắc hơn. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý không ngâm hải sản tươi quá lâu trong dung dịch axit này vì có thể làm chín tái lớp thịt bên ngoài, dẫn đến việc mất đi độ ngọt tự nhiên khi nấu nướng. Đây là bí quyết giúp món ăn của bạn thơm ngon như được phục vụ tại nhà hàng.
Tận dụng hương thơm nồng nàn của rượu trắng và gừng
Đối với những loại hải sản có mùi đặc trưng mạnh như cua, ghẹ hay các loại cá biển lớn, việc rửa bằng nước thường đôi khi là chưa đủ. Lúc này, sự kết hợp giữa rượu trắng và gừng đập dập sẽ là giải pháp tối ưu. Tại các điểm bán hải sản chuyên nghiệp, người ta thường khuyên khách hàng sử dụng rượu trắng để rửa sơ qua cá biển nhằm loại bỏ hoàn toàn mùi tanh nồng và máu đông còn sót lại.
Tinh dầu từ gừng kết hợp với cồn trong rượu sẽ thẩm thấu nhanh vào thớ thịt, khử sạch mùi hôi và tạo nên một lớp hương nền ấm áp, rất hợp khi chế biến các món hấp hoặc kho. Bạn chỉ cần ướp hoặc rửa nguyên liệu với hỗn hợp này trong khoảng 5 phút, sau đó xả sạch dưới vòi nước. Kết quả là bạn sẽ có phần nguyên liệu tinh khiết, sẵn sàng hấp thụ các loại gia vị tẩm ướp tiếp theo.
Bí quyết ngâm rửa bằng nước vo gạo
Một phương pháp dân gian nhưng vô cùng hiệu quả thường được áp dụng trong các bếp ăn gia đình và cả những nơi buôn hải sản tươi sống quy mô nhỏ là dùng nước vo gạo. Nước vo gạo có khả năng hấp thụ các chất bẩn và khử mùi tanh rất tốt nhờ vào lượng tinh bột cám gạo hòa tan. Ngâm cá trong nước vo gạo khoảng 15 phút rồi rửa sạch sẽ giúp cá bớt tanh và thịt mềm ngọt hơn.
Ngoài ra, nước chè xanh cũng là một trợ thủ đắc lực. Chất tannin trong lá chè có tác dụng khử mùi và kháng khuẩn mạnh mẽ. Bạn có thể dùng nước chè tươi để rửa các loại hải sản vỏ cứng. Việc áp dụng linh hoạt các phương pháp này sẽ giúp món hải sản tươi của bạn hoàn toàn sạch mùi, mang lại trải nghiệm ẩm thực trọn vẹn và tinh tế nhất cho người thưởng thức.
Mẹo bảo quản hải sản tươi trong tủ lạnh
Duy trì chuỗi nhiệt độ lạnh ngay sau khi mua về
Yếu tố tiên quyết để giữ độ ngon cho thực phẩm chính là tốc độ xử lý. Ngay khi bạn mang nguyên liệu từ vựa hải sản gần đây về đến nhà, hãy ưu tiên sơ chế và đưa chúng vào môi trường lạnh càng sớm càng tốt. Nhiệt độ phòng bình thường chính là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, làm biến đổi cấu trúc protein và khiến thịt bị bở nhanh chóng.
Nếu bạn chưa có kế hoạch chế biến ngay trong vòng 2 giờ đồng hồ, việc cho hải sản tươi vào ngăn mát tủ lạnh là bắt buộc. Bạn có thể ướp đá vụn xung quanh hộp đựng để duy trì nhiệt độ lý tưởng gần mức đóng băng mà không làm đông cứng hoàn toàn sản phẩm. Cách làm này giúp thớ thịt được “thư giãn” và giữ được độ đàn hồi tự nhiên như lúc vừa đánh bắt.
Phân chia khẩu phần và hút chân không để tránh cháy đông
Một sai lầm phổ biến mà nhiều người nội trợ hay mắc phải là trữ đông cả một khối lớn thực phẩm. Những người có kinh nghiệm buôn bán hải sản tươi sống khuyên rằng bạn nên chia nhỏ hải sản thành từng phần vừa đủ cho một lần nấu trước khi cấp đông. Việc này giúp bạn không phải rã đông rồi tái cấp đông nhiều lần, nguyên nhân chính khiến hải sản mất đi vị ngọt và các chất dinh dưỡng quý giá.
Bên cạnh đó, kẻ thù lớn nhất của thực phẩm trong ngăn đá là không khí, gây ra hiện tượng cháy lạnh làm bề mặt thực phẩm bị khô và mất nước. Giải pháp tối ưu nhất là sử dụng máy hút chân không chuyên dụng. Nếu không có máy, bạn hãy ép hết khí ra khỏi túi zip hoặc bọc kín bằng nhiều lớp màng bọc thực phẩm và giấy báo. Lớp bảo vệ này sẽ ngăn cản sự tiếp xúc trực tiếp của hơi lạnh, giúp hải sản tươi giữ nguyên màu sắc và độ ẩm vốn có.
Quy tắc riêng biệt cho ngăn mát và ngăn đông đá
Việc lựa chọn vị trí lưu trữ phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian bạn dự định sử dụng sản phẩm. Ngăn mát với nhiệt độ từ 0 đến 4 độ C chỉ thích hợp để bảo quản hải sản tươi dùng trong ngày hoặc tối đa là qua ngày hôm sau. Đối với các loại cá thịt mềm hoặc tôm, bạn nên bọc kín để mùi tanh không ám sang các thực phẩm khác như rau củ hay trái cây.
Ngược lại, ngăn đông là nơi dành cho việc lưu trữ dài hạn. Tại các cơ sở buôn hải sản tươi sống, nhiệt độ kho lạnh luôn được duy trì ở mức rất thấp để khóa chặt độ tươi. Tại nhà, bạn hãy đảm bảo tủ lạnh luôn ở mức âm 18 độ C trở xuống. Trong điều kiện này, các loại cá béo, tôm và mực có thể giữ được chất lượng tốt từ 3 đến 6 tháng mà không lo bị hư hỏng hay biến chất.
Xử lý sơ chế đúng cách trước khi cấp đông
Không phải loại hải sản nào cũng nên rửa sạch hoàn toàn trước khi cho vào tủ lạnh. Đối với tôm và mực, bạn cần làm sạch, rút chỉ lưng và bỏ túi mực trước khi cấp đông để tiện lợi khi nấu nướng. Tuy nhiên, nếu bạn mua các loại nghêu, sò, ốc tại các điểm bán hải sản, đừng ngâm nước ngọt quá lâu nếu muốn trữ đông vì chúng sẽ ngậm nước và chết nhanh.
Thay vào đó, bạn chỉ cần rửa sơ qua lớp vỏ bên ngoài cho sạch cát rồi cho vào hộp kín. Đối với cua và ghẹ, cách tốt nhất là hấp sơ cho chín thịt trước khi bảo quản lạnh. Việc làm chín sơ bộ này giúp khóa chặt phần thịt bên trong lớp vỏ cứng, ngăn chặn quá trình phân hủy tự nhiên của enzyme, đảm bảo khi bạn lấy ra chế biến lại thì hương vị hải sản tươi ngon vẫn còn đọng lại nguyên vẹn.
Lời kết
Hy vọng với 4 bí quyết từ cách chọn lựa, sơ chế đến bảo quản mà bài viết vừa chia sẻ, bạn đã có thêm sự tự tin để trở thành người nội trợ thông thái. Việc sở hữu những kiến thức này không chỉ giúp bạn dễ dàng tìm được nguồn hải sản tươi chất lượng tại bất kỳ đâu mà còn đảm bảo mỗi bữa cơm gia đình đều trọn vẹn dinh dưỡng và hương vị.
Mọi người hãy áp dụng ngay những kinh nghiệm này để biến những nguyên liệu từ đại dương thành những món ngon tuyệt hảo chiêu đãi người thân yêu của mình nhé.
Xem thêm: Độ Cồn Bia Heineken: Khác Biệt Thế Nào Với Các Loại Bia Khác?